Yêu cầu bảo vệ người tị nạn tại Canada

Yêu cầu bảo vệ người tị nạn tại Canada

Canada có thể bảo vệ một người đang ở Canada nếu người đó đáp ứng định nghĩa người tị nạn theo Công ước hoặc người cần được bảo vệ theo Luật Di trú và Bảo vệ Người tị nạn Canada (IRPA). Đây không phải là một chương trình định cư thông thường và không phải con đường để kéo dài thời gian ở Canada khi không có nhu cầu bảo vệ thực sự.

Ai có thể được Canada bảo vệ?

Người tị nạn theo Công ước: là người có căn cứ hợp lý để lo sợ bị bách hại vì chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, quan điểm chính trị hoặc vì thuộc một nhóm xã hội nhất định.

Người cần được bảo vệ: là người mà nếu trở về quốc gia của mình có thể đối diện nguy cơ bị tra tấn, nguy hiểm đến tính mạng hoặc bị đối xử hay trừng phạt tàn nhẫn, bất thường theo tiêu chuẩn của luật Canada.

Không phải mọi yêu cầu tị nạn đều được đưa ra xét xử

IRCC hoặc Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) trước tiên sẽ kiểm tra xem yêu cầu có đủ điều kiện để chuyển đến Ban Bảo vệ Người tị nạn (RPD) thuộc Hội đồng Di trú và Tị nạn Canada (IRB) hay không.

Một số trường hợp có thể không đủ điều kiện, chẳng hạn:

• Đã được công nhận là người tị nạn tại một quốc gia khác và có thể quay lại quốc gia đó;
• Đã được Canada công nhận là người cần được bảo vệ;
• Đã có yêu cầu tị nạn trước đây tại Canada bị xác định không đủ điều kiện, bị từ chối, bị tuyên bỏ hoặc đã rút;
• Đã từng yêu cầu tị nạn tại một quốc gia khác trong trường hợp luật Canada áp dụng hạn chế;
• Đang chịu một lệnh buộc rời Canada;
• Một số trường hợp liên quan đến an ninh, tội phạm nghiêm trọng hoặc vi phạm nhân quyền/quyền quốc tế;
• Một số trường hợp bị giới hạn theo Thỏa thuận Quốc gia Thứ ba An toàn giữa Canada và Hoa Kỳ.

Quy định quan trọng áp dụng đối với yêu cầu từ ngày 3/6/2025

• Yêu cầu có thể không đủ điều kiện nếu được thực hiện hơn 1 năm sau lần đầu người đó nhập cảnh Canada, khi lần nhập cảnh đầu tiên xảy ra sau ngày 24/6/2020, kể cả người đó đã rời Canada rồi quay lại;
• Yêu cầu có thể không đủ điều kiện nếu người đó vào Canada từ Hoa Kỳ giữa các cửa khẩu chính thức và yêu cầu bảo vệ sau hơn 14 ngày kể từ ngày nhập cảnh;
• Luật có một số ngoại lệ, trong đó có trường hợp trẻ vị thành niên không có người đi cùng.

Cách nộp yêu cầu tị nạn

• Nộp từ bên trong Canada: thông thường thực hiện trực tuyến qua cổng thông tin của IRCC;
• Yêu cầu tại cửa khẩu: thực hiện với CBSA và sau đó tiếp tục hoàn tất hồ sơ theo hướng dẫn được cung cấp.

Quy trình trực tuyến có thể được IRCC điều chỉnh theo từng thời điểm. Người chuẩn bị hồ sơ nên sử dụng hướng dẫn đang có hiệu lực tại thời điểm nộp.

Bản trình bày căn cứ yêu cầu bảo vệ (BOC)

BOC là một trong những tài liệu quan trọng nhất của hồ sơ tị nạn. Mỗi người phải có BOC riêng, trình bày trung thực và đầy đủ những sự việc làm căn cứ cho yêu cầu được Canada bảo vệ.

• Đối với hồ sơ nộp từ bên trong Canada, BOC và các tài liệu hỗ trợ được nộp theo quy trình hiện hành của IRCC;
• Đối với yêu cầu thực hiện tại cửa khẩu, quy định pháp luật nêu thời hạn 15 ngày, nhưng thông báo thực hành hiện hành của RPD đang kéo dài thời hạn nộp BOC lên 45 ngày theo lịch kể từ ngày hồ sơ được chuyển đến RPD;
• Nếu không nộp BOC đúng hạn, RPD có thể mở phiên xem xét việc từ bỏ hồ sơ và yêu cầu tị nạn có nguy cơ bị tuyên bỏ.

RPD sẽ xem xét những gì?

RPD là cơ quan xét xử độc lập. Cơ quan này có thể xem xét BOC, lời khai, giấy tờ nhận dạng, tài liệu chứng minh, tình hình tại quốc gia liên quan, độ đáng tin cậy của lời khai và các vấn đề pháp lý khác. Người yêu cầu thường phải tham dự phiên điều trần và trả lời câu hỏi.

Nếu yêu cầu được chấp thuận

Nếu RPD xác định người yêu cầu là người tị nạn theo Công ước hoặc người cần được bảo vệ, người đó sẽ có tư cách người được bảo vệ và có thể đủ điều kiện nộp hồ sơ xin thường trú. Được công nhận là người được bảo vệ không có nghĩa là thường trú nhân được cấp ngay lập tức.

Nếu yêu cầu bị từ chối

Tùy loại quyết định và hoàn cảnh, người yêu cầu có thể có quyền kháng cáo tại Ban Kháng cáo Tị nạn (RAD) hoặc xin phép Tòa án Liên bang thực hiện xem xét tư pháp. Không phải mọi trường hợp đều có quyền kháng cáo tại RAD và các thủ tục này thường có thời hạn rất ngắn.

Làm việc, học tập và chăm sóc y tế trong thời gian chờ

Người yêu cầu tị nạn có thể đủ điều kiện được chăm sóc y tế theo Chương trình Y tế Liên bang Tạm thời (IFHP) và có thể đủ điều kiện xin giấy phép lao động theo quy định của IRCC. Việc nộp yêu cầu tị nạn không tự động tạo quyền làm việc. Việc học tập cũng phụ thuộc vào tuổi, hoàn cảnh và các quy định di trú áp dụng.

KeyApply hỗ trợ

KeyApply hỗ trợ thu thập và sắp xếp tài liệu, lập dòng thời gian, tập hợp bằng chứng về tình hình tại quốc gia liên quan và phối hợp hồ sơ. Tư vấn pháp lý, chuẩn bị cho phiên điều trần và đại diện trước IRB hoặc Tòa án Liên bang do luật sư hoặc người đại diện di trú được cấp phép phù hợp phụ trách.

Lưu ý: Cơ chế bảo vệ người tị nạn dành cho người có nhu cầu bảo vệ thực sự. Kết quả phụ thuộc vào luật, bằng chứng, độ đáng tin cậy của lời khai và hoàn cảnh riêng của từng hồ sơ; không có bảo đảm kết quả.

Lịch Sự Kiện và Live Stream thông tin về di trú