Tòa Liên bang Canada hủy kết quả từ chối vì viên chức "Copy & Paste" lập luận cũ

CHẤP NHẬN ĐƠN XIN JUDICIAL REVIEW – TÒA HỦY QUYẾT ĐỊNH TỪ CHỐI VÀ YÊU CẦU XÉT LẠI. Đây không phải phán quyết cấp visa hoặc thường trú nhân cho đương đơn.

Theo tin Toronto Star ngày 10/10/2026, Tòa Liên bang Canada đã hủy một quyết định từ chối hồ sơ di trú của ông Atiqullah Lali, công dân Afghanistan đang ở Thổ Nhĩ Kỳ, do lo ngại về sự công bằng trong quá trình xem xét hồ sơ. Trọng tâm vụ việc là phần phân tích của viên chức thứ hai phần lớn lặp lại gần như nguyên văn quyết định từ chối trước đó.

1. Diễn biến vụ việc

Ông Lali tìm cách tái định cư tại Canada qua diện bảo lãnh tư nhân dành cho người tị nạn. Hồ sơ của ông đã bị từ chối và quyết định trước đó từng bị Tòa hủy, dẫn đến việc hồ sơ phải được xem xét lại bởi viên chức khác. Tuy nhiên, sau khi được giao xem xét lại, hồ sơ vẫn bị từ chối.

Trong quá trình tranh tụng, phía đương đơn nêu vấn đề rằng khoảng 70% nội dung phân tích trong lần từ chối thứ hai được lấy lại từ quyết định cũ. Sự giống nhau đáng kể này đặt ra nghi vấn liệu viên chức mới đã thực hiện một đánh giá độc lập, công bằng và thực chất hay chưa.

2. Tòa Liên bang đã quyết định gì?

Theo tường thuật báo chí về phán quyết công bố ngày 9/10/2026, Thẩm phán Darren R. Thorne nhận thấy cách lập luận gần như sao chép nguyên văn trong quyết định sau tạo ra vấn đề về procedural fairness (công bằng thủ tục). Tòa hủy quyết định từ chối đang bị khiếu kiện và yêu cầu hồ sơ được đánh giá lại.

Lưu ý: Tòa không kết luận đương đơn đương nhiên đủ điều kiện nhập cư; cơ quan di trú vẫn phải ra quyết định mới sau khi xem xét hồ sơ theo pháp luật.

3. Vì sao vụ việc đáng chú ý?

Sử dụng biểu mẫu, cấu trúc hoặc câu chữ giống nhau không tự nó chứng minh một quyết định là trái luật. Vấn đề nằm ở chỗ quyết định có cho thấy viên chức thực sự cân nhắc các tình tiết quan trọng, bằng chứng và những nội dung cần được xem xét lại hay không.

Khi Tòa đã yêu cầu xem xét lại hồ sơ, việc chỉ lặp lại lập luận cũ mà thiếu một đánh giá độc lập có thể làm phát sinh nghi vấn về tính công bằng của quy trình. Đây là bài học thực tế cho những người từng bị từ chối và đang trong quá trình xin xét lại.

4. Người bị từ chối hồ sơ nên làm gì?

1. Đọc kỹ thư từ chối và ghi chú của viên chức: đối chiếu lý do từ chối với hồ sơ thực tế.
2. Kiểm tra bằng chứng đã nộp: xác định thông tin quan trọng nào có thể đã bị bỏ qua hoặc hiểu sai.
3. Chọn thủ tục phù hợp: yêu cầu xem xét lại, nộp hồ sơ mới và Judicial Review là những hướng đi khác nhau; cần cân nhắc trên tình tiết cụ thể.
4. Không bỏ qua thời hạn: theo khoản 72(2)(b) của Immigration and Refugee Protection Act, thời hạn thông thường để xin phép Judicial Review là 15 ngày đối với vấn đề phát sinh tại Canada hoặc 60 ngày đối với vấn đề phát sinh ngoài Canada. Việc yêu cầu xét lại không mặc nhiên đình chỉ thời hạn nộp đơn ra Tòa.

5. Bài học rút ra

Vụ việc nhấn mạnh rằng việc xét hồ sơ di trú phải công bằng và phản ánh sự xem xét thực chất đối với các vấn đề quan trọng. Người nộp hồ sơ có quyền tìm hiểu căn cứ từ chối và tham khảo tư vấn pháp lý nếu có dấu hiệu sai sót, nhưng không phải mọi quyết định từ chối đều có thể bị hủy.

Nguồn: Toronto Star, 10/10/2026, “Court quashes Canadian ‘copy and paste’ immigration refusal of Afghan man”; thông tin đối chiếu từ tường thuật của Sinoquebec. Tham khảo IRPA, Điều 72. Chưa xác minh độc lập toàn văn phán quyết và số án lệ chính thức; nội dung về diễn biến vụ án dựa trên tường thuật báo chí, không phải ý kiến pháp lý cho hồ sơ cụ thể.